maart 2005
Bertil Samuelsson
Op automatische deuren zie je heel vaak het oranje logo van Besam staan. Kijk maar in warenhuizen, ziekenhuizen of bedrijven. Besam is een Zweedse fabrikant van deurautomaten. En de naam? Die komt van de stichter.
In 1962 richtte Bertil Samuelsson het bedrijf op. Hij nam de letters Be uit zijn voornaam en Sam uit zijn achternaam: Besam.

De kleren maken de Michael
Wat kan zanger Michael Jackson vertellen aan de buitenwereld? Niets, want
alles wat hij zegt kan tegen hem gebruikt worden. Daarom drukt hij zich anders
uit: elke dag van het proces draagt hij een andere armband (scrollen naar beneden om de foto's te zien).
Alsof hij wil zeggen: dit is een protest tegen mensen die van mij een slachtoffer
maken.
Vertelt u ook wie u bent? Natuurlijk, we verklappen veel door onze kleding:
narrativisme.

Wat riep hij dan wel?
De Vlaamse tennisser Xavier Malisse gebruikte in het toernooi van Key
Biscane zo veel schuttingwoorden dat hij uit frustratie de schutting zelf aan
diggelen sloeg. De reden? Waarschijnlijk had de scheidsrechter hem verkeerd
begrepen. Op de site van Malisse
(bij News) lezen we:
"Xavier riep "the ball was fucking all out", zegt vriendin
Sheila in Het Laatste Nieuws. "De lijnrechter zei dat hij "whore"
had geroepen en de hoofdscheids geloofde de vrouw."
Ach, we weten wel beter. Als Malisse een interview geeft, moet dat steevast
ondertiteld worden. De man is niet te verstaan door mensen die zijn dialect niet kennen, want hij mompelt een West-Vlaamse variant.
Het zou daarom best kunnen dat hij geroepen heeft: Senne woarie! Vertaling:
kruisje op voorhoofd (God zegen en bewaar u). Het staat duidelijk
vermeld in deze lijst
van lokale uitdrukkingen.

Pratend paasei
Weet u niet met welk paascadeau u uw huisgenoten kunt verrassen? Bent u een praatvaar die een hele tafel kan entertainen? Inspireer u dan op deze
voorbeelden om een carrière als pratend paasei te beginnen.
(Damslog duikt onder de tafel en is terug op 29 maart.)

Signalisatie ter hoogte van Antwerpen
Het tweede deel van de werkzaamheden aan de ringweg rond Antwerpen komt eraan.
Over de signalisatie schreef Felix van de Laar vorig jaar in Ad
Rem een artikel met de veelzeggende titel Met geld naar borden smijten.
De signalisatie zou nu beter zijn, maar gisteren vroeg een Duitse vrachtwagenchauffeur
me in Turnhout hoe hij de Antwerpse haven 1000-2000 kon bereiken.
Ik moest hem het antwoord schuldig blijven, want alleen de nummers 1 tot 999
staan aangeduid. Misschien moet je daaruit afleiden dat 1000 tot 2000 wel automatisch
volgen als je nog wat verder rijdt, maar ik weet het niet.
Afijn, de man zal het wel vinden, ergens ter hoogte van Antwerpen. Want zo stond
het gisteren op de officiële website www.antwerken.be:
A3-E40 Ongeval(len) ter hoogte van Vlaanderen.

Geschiedenis: tijd voor een update
In 35 000 voor onze jaartelling begon de mens te schrijven, in 382 werden de
bijbelverhalen in het Latijn vertaald, in 1600 pende Shakespeare zijn Hamlet
neer, in 1929 werd er een telefoon geïnstalleerd in het Witte Huis, in
1981 kon je met de eerste draagbare microcomputer op pad… De geschiedenis
van de communicatie tot in 1998. Hoog tijd voor een update!
(Leestip: Juf Aukje wil haar klas de wet van de communicerende
vaten demonstreren.)

Spelende brandweer
De kazerne van de Brusselse brandweer bevindt zich aan de Helihavenlaan. Aan
de overkant van de straat zag ik dit bord:

Reclameslogans in ambtenarees
Gerald Grow, professor aan de Florida A&M University, heeft een aantal bekende
Amerikaanse reclameslogans vertaald in bureaucratentaal. Kunt u de originele
slogans ontdekken?

Debatwoorden
Voer voor politici: de Amerikaanse communicatiespecialist Frank Luntz onderzocht
welke impact het taalgebruik vorig jaar had in de verkiezingsdebatten tussen
Bush/Cheney en Kerry/Edwards. Welke woorden werkten en welke niet? Het staat
in dit PDF-document.

Zesjarig meisje ontwerpt logo WK veldrijden 2007
Je kunt niet jong genoeg beginnen als graficus. De zesjarige Betty Dewachter
heeft het logo
ontworpen voor het wereldkampioenschap veldrijden dat in 2007 plaatsvindt in
Hooglede-Gits.
(Ondertussen fietst webdeveloper Wim Alegaert nog altijd onvermoeibaar van
Edmonton naar Buenos Aires. Hij heeft nu 20 460 van de 24 000 km afgelegd: Moving
South.)

Politie de bon op
In het Nederlandse taalgebied bestrijden Taalpuristen.nl
en Signalering Onjuist
Spatiegebruik allerlei vormen van taalterreur. In New York doet Brian Sack
hetzelfde als Grammar Cop op zijn weblog Banterist.
In zijn nieuwste bijdrage geeft hij de politie een boete
van 312 dollar voor een flyer met zeven schrijftaalovertredingen.

Gebarentaalnieuws
Het Doof Actie Front komt op voor de Vlaamse Gebarentaal (VGT) en heeft in
januari een petitie met 71 330 handtekeningen bij het Vlaams Parlement ingediend.
De besprekingen zijn gestart en binnenkort vindt er een hoorzitting
plaats in de Commissie Cultuur.
U kunt het nieuws over de VGT en andere gebarentalen van nabij volgen op het
weblog van Doof Actie Front.

Creatief factureren in Canada
Inspiratietip voor bedenkers van tv-feuilletons: het Canadese reclamebureau
Jean Lafleur Communication Marketing (JLCM) factureerde
179 920 dollar aan de Canadese staat voor het ontwerp van logo's en
vlaggen. Het bureau had het werk uitbesteed voor 82 100 dollar en
maakte dus 119 % winst. Er werd nog veel meer creatief gefactureerd, maar het
geheugen
van vader Lafleur laat hem in de steek. Zoon Eric Lafleur moet ook een
en ander komen uitleggen en kreeg een angstaanval in het bureau van zijn
advocaat. Lees ook de verhalen over dure hengelstokken
en sportwagens.

Koppeltekenwoordentrend
Edu-tainment, eater-tainment, enter-tailing
en nu ook agri-tainment: een nieuwe trend in het gebruik van
het liggend streepje, gesignaleerd door The
Artful Manager.
(Wanneer schrijf je een liggend
streepje? Doe de gatenvuloefening.)

Onderzoek Vlaamse spreekwoorden
Wat is het fijn als een Damsloglezer je een interessante link bezorgt. Of zoals Pieter Bruegel de Oudere in 1559 sprak: "Het is goed riemen snijden uit een andermans leer."
Precies over zijn schilderij De Vlaamse Spreekwoorden doet Britta Juska-Bach een onderzoek aan de Universiteit van Zürich. Ze gaat na welke van de 150 spreekwoorden en zegswijzen we in verschillende Germaanse talen nog kennen en gebruiken. Het duurt wel een poosje om de enquête in te vullen, maar de onderzoekster belooft de deelnemers op de hoogte te brengen van de resultaten.

U of jij?
Moet de lezer in een tekst aangesproken worden met u of jij? Dat was de vraagstelling
in het recentste nummer van Onze
Taal.
Soms wordt het antwoord op die vraag pas duidelijk als het zetwerk helemaal
klaar is. Misschien heeft de schrijver niet consequent voor u of jij gekozen
en moet dat alsnog rechtgezet worden. Het kan ook dat long copy en short copy
door verschillende personen geschreven zijn. De ene schrijver heeft u
gebruikt, de andere je.
Als u dan nog even snel in je veranderd moet
worden of omgekeerd, is dat gevaarlijk. Niet alleen de persoonlijke voornaamwoorden
veranderen, ook moeten sommige werkwoordsvormen aangepast worden. Door tijdsgebrek
kan er dan altijd een foutje in de tekst blijven staan.
Waarschijnlijk staat er daardoor En jij? wat doet jij in Vlaanderen
Vakantieland? op een brochure die deze week bij Humo gevoegd is.

Veroordeeld: Marithé François Girbaud
De Franse katholieke kerk heeft het proces gewonnen tegen Marithé François
Girbaud over een advertentie die geïnspireerd is op Het
Laatste Avondmaal van Leonardo da Vinci. De affiches moeten weg, maar op
de website van het kledingmerk
is de advertentie in volle glorie te bezichtigen.
Overleden: Dave Allen
De pas overleden Ierse sit-down comedian Dave
Allen werd in de jaren zeventig van de Ierse televisie geweerd omdat hij
de paus geparodieerd had. Maar hij maakte ook andere grapjes:
We spend our lives on the run: we get up by the clock, eat and sleep
by the clock, get up again, go to work - and then we retire. And what do they
give us? A clock.

Klant en bureau
Als een klant van een reclamebureau een voorstel voor een campagne krijgt,
zal het zelden gebeuren dat hij eigenhandig wat verandert aan de beelden of
de muziek. Maar het kan best dat hij dat wel doet met de tekst. En natuurlijk
vraagt hij het deskundige advies van zijn gezinsleden. Over de relatie tussen
reclamebureaus en klanten schreef Danny Gregory een schitterende tekst op Everyday
Matters.
Tip voor werkgevers
Sommige dingen veranderen niet: op een jobbeurs vind je nog altijd meer gadgets
dan banen. Een communicatiestudent uit Antwerpen bericht over zijn zoektocht
naar werk.
Dansen en schrijven tegelijk
Het Boekenbal
serveerde dit jaar balkenbrij
met rode kool. Dat kan volgend jaar wel wat swingender:
De skyliner is o.a. een leuk hebbedingetje bij concerten, feestjes en
andere evenementen. Door hem rond te draaien kun je elke tekst afbeelden in
de lucht die je maar wilt.

Oud-Belgisch
België bestaat 175 jaar en dat moet gevierd worden. Maar… de met
veel bombarie aangekondigde tentoonstelling Made in Belgium
wordt door De
Standaard zeer oud-Belgisch genoemd, onder andere "omdat
hij, zeker in de ronduit schabouwelijke catalogus, een taaltje hanteert dat
eigenlijk Frans in Nederlandse woordjes is".
Zou de website
van Made in Belgium beter zijn? Helaas, je krijgt er al meteen een merkwaardige
bannertekst voorgeschoteld: "De grootste tentoonstelling ooit waarin
België en zijn grootste talenten." Slik.
En ja hoor, ook hier rollen de teksten als een kubus op een voetbalveld: "Driedimensionale
reconstructies, dankzij museale spitstechnologie, werken in op de emoties en
de verbeeldingskracht."
Vooral het pedagogisch dossier (te downloaden als PDF) is sterk in Oud-Belgisch.
Enkele voorbeelden:
De wetenschappelijke informatie en een aantal aanduidingen op de tentoonstelling
zelf, zijn dienstig bij het oplossen van de vragen.
(Dienstig, hoezo?)
De tentoonstelling geniet van de Hoge Bescherming van Z.K.H. de Koning
en kan rekenen op de steun van de overheid en het partnership van tal van ondernemingen,
die fier met hun Belgische kwaliteitslabel “Made in Belgium” uitpakken.
(Genieten van bescherming is niet hetzelfde als bescherming
genieten.)
Vind de namen van de monumenten en zet ze in hun stad.
Kasteel in Bouillon / De Halle van Ieperen / Belfort van Brugge / Bischop-Prinsen
Paleis in Luik / Kanaal van het centrum / Kathedraal van Doornik / Stadhuis
van
Brussel / Gravensteen van Vlaanderen.
(Waar ligt Ieperen? En is dat niet het prinsbisschoppelijk
paleis?)
Wist je dat… Georges Simenon en Hugo Claus, respectievelijk voor
het Franse en Nederlandse taalgebied, als de meest vruchtbare schrijvers beschouwd
worden?
(Ja, van Simenon zijn er verhalen bekend. Voor de biografen van Claus is dat
een nieuwtje!)

Meisjes aan de macht
Een van mijn eerste klanten was het Leuvense reclamebureau Amazing Advertising.
Het werd bijna vijftien jaar geleden opgericht door Kristien Hansebout en vandaag
bestaat haar team nog altijd alleen maar uit vrouwen. De Internationale
Vrouwendag is daardoor een beetje hun feestje: vanochtend was er al een
interview op Radio 2 en er staat ook een artikel over het bureau in De
Tijd (papieren versie).
Ontdek de survivalsite van Amazing
Advertising.
Nieuwewoordenbedenker
Als een linguïst 's avonds zijn openbaar kunstgebit opbergt, doet hij dat het liefst
in een svarabakhtibokaaltje.
Wilt u ook nieuwe
woorden bedenken en nog veel meer? Steek dan uw licht op bij John
Vorhaus, de man die onder meer de sitcomscenarioschrijvers van de VRT
trainde.

Les beaux yeux de Laure
Gisteren kreeg de Franse zanger Alain Chamfort een Victoire
de la musique in de categorie videoclip.
Chamfort gebruikte het systeem met de vellen papier dat zo'n veertig jaar geleden
al bij Bob Dylan te zien was, maar hij voegde er een element aan toe: tijdens
een instrumentaal tussenstukje kun je op de vellen lezen dat Chamfort geen geld
kreeg van zijn platenmaatschappij en daarom besloot zelf maar een videoclip in elkaar
te boksen. Raak!
Op www.alainchamfort.selfprod.com
kun je niet alleen de clip bekijken, maar ook eigen boodschappen op de vellen
papier zetten. Maar terug naar het liedje: Les beaux yeux de Laure
is de titel.

Gratis vertaalhulp
Gratis on-linewoordenboeken en vertaalmachines in zeven talen (Duits, Engels, Frans,
Italiaans, Nederlands, Portugees, Spaans) met uitspraak, vervoeging, grammatica
en meer: Windi.

Gladheidscalamiteitencoördinator
Hoe langer het woord, hoe belangrijker de functie. In deze tijden van sneeuw-
en kouderecords signaleert een Damsloglezer uit Nederland een nieuw beroep: de
gladheidscalamiteitencoördinator.

Telemarketeers met Bulgaars accent
Gisteren werd ik gebeld door een telemarketeer. Sympathieke man, maar hij sprak
met zo'n ongewoon accent dat ik alle moeite van de wereld had om zijn woorden
te verstaan.
De telemarketeer belde voor het bedrijf City
Call uit Deinze. Ik zocht meer informatie op het internet en vond een artikel
uit 2003 met daarin de verklaring voor het accent:
Deze laatste applicatie maakt het mogelijk om routinediensten te laten
verhuizen naar het buitenland. Een voorbeeld: City Call opende een vestiging
in Bulgarije waar de telemarketing door Bulgaren wordt gedaan in het Nederlands
naar België.
Waarom bedrijven hun telemarketing naar Bulgarije outsourcen is duidelijk.

Engels testje
Loose of lose? Their of
there? Who's of Whose? Test
uw kennis van Engelse instinkers in The
Commonly Confused Words Test.
Toelichting bij een aantal antwoorden vindt u hier.
(via ilani ilani)

Quanta costa?
"Wat vragen copywriters om een tekst te schrijven?"
Dat onderzocht de Amerikaanse copywriter Chris Marlow. Bijna driehonderd
copywriters werkten mee aan haar enquête. Op de verkooppagina voor het
rapport kunt u zien wat de prijs is voor een eenvoudige selfmailer: van
100 tot 10.000 dollar.

|